Η απόφαση της γαλλικής κυβέρνησης να αντικαταστήσει ορισμένα από τα ιστορικά βιτρώ παράθυρα της Παναγίας των Παρισίων με σύγχρονες δημιουργίες προκαλεί έντονες αντιδράσεις στη Γαλλία και διεθνώς — παρά το γεγονός ότι τα συγκεκριμένα παράθυρα δεν υπέστησαν ζημιές από την καταστροφική φωτιά του 2019.
Στο Grand Palais του Παρισιού παρουσιάζονται αυτό το διάστημα οι μακέτες πλήρους κλίμακας για έξι νέα βιτρώ που θα τοποθετηθούν στις νότιες παρεκκλησιές του εμβληματικού καθεδρικού ναού. Πρόκειται για έργα της Γαλλίδας ζωγράφου Claire Tabouret, οι οποίες επιλέχθηκαν μέσα από έναν διεθνή διαγωνισμό με περισσότερες από 110 συμμετοχές, ανάμεσα στις οποίες φιγουράριζαν και γνωστά ονόματα της σύγχρονης τέχνης.
Τα στιλ των νέων παραθύρων εμπνέονται από το θέμα της Πεντηκοστής — τη στιγμή κατά την οποία το Άγιο Πνεύμα «γεμίζει» τις ψυχές των ανθρώπων — και απεικονίζουν ανθρώπινες μορφές και έντονα φυσικά τοπία με ζωηρά χρώματα που παραπέμπουν στη σύγχρονη ζωγραφική. Η Tabouret, η οποία ζει και εργάζεται σήμερα στο Λος Άντζελες, δηλώνει ότι η δημιουργία της στοχεύει σε μια αφήγηση πάνω στην κοινότητα και τη συλλογικότητα μέσα από μια θεματική που μπορεί να γίνει κατανοητή χωρίς ανάγκη επεξηγήσεων.
Ωστόσο, η κίνηση αυτή δεν έχει γίνει δεκτή ομόφωνα. Ιστορικοί τέχνης, συντηρητές μνημείων και οργανώσεις πολιτιστικής κληρονομιάς έχουν εκφράσει έντονες αντιρρήσεις, επικεντρώνοντας το αίτημά τους στο γεγονός ότι τα παράθυρα του 19ου αιώνα, σχεδιασμένα από τον αρχιτέκτονα Eugène Viollet-le-Duc, είχαν μείνει ανέπαφα από την πυρκαγιά και ήταν σε καλή κατάσταση — απλώς απαιτούσαν καθαρισμό από το μολυσμένο από μόλυβδο στρώμα που είχε επικαθίσει εξαιτίας του τέφρας της φωτιάς.
Αρχικά, η Εθνική Επιτροπή για την Κληρονομιά και την Αρχιτεκτονική (CNPA) είχε ταχθεί κατά της αντικατάστασης, επικαλούμενη αρχές όπως αυτές της Χάρτας της Βενετίας του 1964, η οποία προτείνει τη διατήρηση ιστορικών στοιχείων εφόσον δεν υπάρχει αναγκαιότητα για αντικατάσταση.
Παρόλα αυτά, μετά από διαβουλεύσεις η ίδια Επιτροπή ενέκρινε το έργο, θέτοντας ως προϋπόθεση να διατηρηθούν και να εκτεθούν τα αρχικά βιτρώ σε ειδική θέση έκθεσης.
Το συνολικό κόστος του έργου εκτιμάται σε περίπου 4 εκατ. ευρώ και χρηματοδοτείται από τον Γαλλικό Υπουργείο Πολιτισμού. Τα νέα βιτρώ αναμένεται να είναι έτοιμα και εγκατεστημένα έως το τέλος του 2026, στο πλαίσιο της ευρύτερης ανακαίνισης του ναού μετά την πυρκαγιά, η οποία οδήγησε σε διεθνή συγκέντρωση κεφαλαίων και αναστηλωτικές εργασίες που διήρκησαν πέντε χρόνια, με την επίσημη επαναλειτουργία του μνημείου τον Δεκέμβριο του 2024.
Οι επικριτές της αλλαγής, όπως η γαλλική ένωση Sites et Monuments, έχουν προχωρήσει ακόμη και σε νομικές ενέργειες για να μπλοκάρουν το σχέδιο, υποστηρίζοντας ότι η απόφαση παραβιάζει βασικές αρχές διατήρησης και αλλοιώνει την ιστορική ακεραιότητα του καθεδρικού. Μια διαδικτυακή petition κατά της αντικατάστασης, που διοργάνωσε ο ιστότοπος La Tribune de l’Art, συγκέντρωσε σχεδόν 280.000 υπογραφές.
Η ίδια η Tabouret έχει δηλώσει ότι παρακολουθεί με ενδιαφέρον τη δημόσια συζήτηση και προσπαθεί να κατανοήσει τα επιχειρήματα και των δύο πλευρών, υπογραμμίζοντας ότι η σύγχρονη τέχνη και η πολιτιστική κληρονομιά μπορούν να συνυπάρξουν σε έναν χώρο με βαθιά ιστορία.
Η έκθεση με τίτλο «Claire Tabouret: In a Single Breath» στο Grand Palais, όπου παρουσιάζονται οι μακέτες των μελλοντικών βιτρώ, θα διαρκέσει έως τις 15 Μαρτίου, προσφέροντας στους επισκέπτες μια πρώιμη ματιά σε ένα θέμα που έχει ήδη πυροδοτήσει ευρύτερο διάλογο για το πώς διαμορφώνεται η σχέση ανάμεσα στην παράδοση και τη σύγχρονη δημιουργία στα ιστορικά μνημεία της Ευρώπης.
Δείτε επίσης
Aκολουθήστε μας στo Google News
